ΟΜΙΛΙΑ
Κου Α. ΚΟΙΜΗΣΗ
Νομίζω ότι όλοι αντιλαμβανόμαστε πως οι στιγμές που διανύουμε ως αυτοδιοικητικό κίνημα είναι κρίσιμες από την άποψη ότι βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής και εδώ θα κριθεί αν αυτά που μέχρι σήμερα με συντριπτική πλειοψηφία στις αποφάσεις των Συνεδρίων μας από δεκαετίες όπως τις διαμορφώσαμε, είχαν το στοιχείο μιας στρατηγικής αυθεντικής ή αν ενδεχομένως μπορούσαν να υποκύψουν ή να προσκρούσουν σε δεδομένες συγκυρίες ή σε άλλου είδους σκοπιμότητες. Νομίζω ότι το προέχον σε αυτήν την αίθουσα σήμερα είναι να αποδείξουμε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση στέκεται και αίρεται στο ύψος των περιστάσεων ανάλογα με τα......
κελεύσματα της κοινωνίας και ανάλογα με αυτά που επιβάλει σήμερα η ιστορικότητα των δεδομένων, όχι μόνο των δημοσιονομικών, αλλά και όσον αφορά την συγκρότηση του ελληνικού κράτους μετά τη μεταπολίτευση.
Θέλω να κάνω μία ιστορική αναδρομή για να δούμε πως έγιναν οι μεγάλες τομές στον χώρο. Όταν το 1988 συζητούσαμε με ανάλογες συνθήκες την οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων, ήταν κυρίαρχο θέμα για όσους θυμούνται τότε αυτό το ζήτημα. Ένα κόμμα του Κοινοβουλίου πήρε την ευθύνη να το μετασχηματίσει σε νόμο, με το οποίο συμφώνησε και ο τότε Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης, ο Δήμαρχος Αθηναίων και μετέπειτα Πρόεδρος της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ο Μιλτιάδης Έβερτ, μόνος του.
Ακόλουθο κρίσιμο νομοθέτημα ήταν η αριθμητική συρρίκνωση του αριθμού των ΟΤΑ. Μιλάω για τους 5.650 που ήταν οι Δήμοι και οι Κοινότητες πριν τον Καποδίστρια και ότι οδηγηθήκαμε σε ψήφιση πάλι από ένα κόμμα του Κοινοβουλίου, με τη συμφωνία του τότε Δημάρχου Αθηναίων και Προέδρου της Κεντρικής Ένωσης, του Δημήτρη Αβραμόπουλου.
Σήμερα έχουμε μία τρίτη ιστορική ευκαιρία όταν τα δύο μεγάλα κόμματα του Κοινοβουλίου, το ΠΑΣΟΚ και η ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, η ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ πριν τις εκλογές και το ΠΑΣΟΚ, συμφωνούν στο βασικό ζήτημα αρχής που ήταν η μεν επανίδρυση του κράτους, η δε αποκέντρωση του κράτους και ενίσχυση της τοπικής εξουσίας με ουσιαστική αποκέντρωση και Αυτοδιοίκηση.
Αυτό δηλαδή το οποίο ζητούσαμε ως στρατηγική μας στόχευση με όλες τις αποφάσεις των αυτοδιοικητικών συνεδρίων, όχι μόνο σε κεντρικό επίπεδο, αλλά και στις Τοπικές Ενώσεις και στις αποφάσεις των Δημοτικών μας και Κοινοτικών μας Συμβουλίων.
Τι είναι αυτό που κρίνεται; Η θέση μας; Ο Πρόεδρος είπε ότι αποφασίσαμε την αυτοκατάργησή μας και νομίζω ότι εδώ υπάρχει απόλυτο στοιχείο ειλικρίνειας και μας αφορά όλους μας. Γιατί τουλάχιστον η εξασφάλιση της υποψηφιότητας, δεν αποτελεί και πρόκριμα για την επιτυχία την εκλογική ή να το πω διαφορετικά: Η εκλογική επιτυχία για εμάς είναι προϋπόθεση για να διευκολύνουμε την άσκηση τοπικών δημόσιων πολιτικών με βάση τις δικές μας προγραμματικές δεσμεύσεις. Και εδώ δεν πρέπει να μας ξεφεύγει το γεγονός ότι εμείς ως ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ, η παράταξή μας δηλαδή, πριν τις πολιτικές εκλογές, αντιταχθήκαμε στο σύστημα της εκλογής του 42% γιατί πιστεύαμε και πιστεύουμε ότι στην τοπική δημοκρατία αυτό που προέχει είναι κοινωνική συναίνεση. Η μέγιστη συναίνεση που μεταφράζεται σε προγραμματική σύγκλιση ώστε να μπορέσουν να υπάρξουν πολιτικές σε θέματα τοπικών υποδομών και η αποκεντρωμένη εξουσία να συνδέεται με την κοινωνική αναγκαιότητα.
Ποια είναι αυτή που διαμορφώνει σήμερα το πλειοψηφικό ρεύμα της κοινωνίας απέναντι στον Καλλικράτη; Ο κόσμος σε συντριπτικά ποσοστά λέει ναι και ενδεχομένως κάποιοι από εμάς συρόμαστε πίσω από αυτές τις δημοσκοπήσεις. Δεν μιλάω για τη συντριπτική πλειοψηφία που τρέχει μπροστά από τις διαπιστώσεις.
Είναι ότι το κράτος μας όπως είναι σήμερα δεν έχει καμία τύχη να μπορέσει να υπάρχει με τη μορφή που έχουμε γνωρίσει. Έχει κλείσει τον κύκλο του και τον λειτουργικό και τον οργανωτικό. Χρειάζεται κάτι άλλο και ο κόσμος το έχει διαπιστώσει. Και αυτό το άλλο μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικό, πιο λειτουργικό, πιο κοντά στην ανάγκη που επιβάλλει η σύγχρονη οικονομία και η ανάπτυξη. Μόνο με την προσέγγιση της εξουσίας κοντά εκεί που γεννώνται και αναγεννώνται τα προβλήματα, χωρίς τη διαμεσολάβηση των πολιτικών δικτύων, χωρίς την διαμεσολάβηση των παραγόντων, χωρίς τη διαμεσολάβηση των κλειστών κυκλωμάτων οικονομικής και πολιτικής εξουσίας, χωρίς όλα αυτά που τόσες φορές έχουμε αφορίσει και απορρίψει.
Επομένως, ζητάμε να παράσχουμε στον πολίτη υπηρεσίες ποιότητας, υπηρεσίες που θα έχουν σχέση με τις αναπτυξιακές προτεραιότητες και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της κάθε περιοχής. Δηλαδή οι τοπικές δημόσιες πολιτικές να ενισχύουν τον παραγωγικό κορμό της κάθε περιοχής, να αποφέρουν αυτό που λέμε λειτουργικές αποσβέσεις και κυρίως να δώσουν τη δυνατότητα σήμερα που υπάρχει αυτή η καχεξία η δημοσιονομική, μέσα από τις τοπικές δημόσιες πολιτικές να αναπτερώσουμε την οικονομία στην περιφερειακή μας χώρα, γενικότερα στην πατρίδα μας.
Αυτό είναι που κρίνεται σήμερα με αυτή τη μεταρρύθμιση την οποία διεκδικούμε, επιδιώκουμε και εγγυόμαστε.
Υπάρχει περίπτωση αλήθεια, σε αυτήν την αίθουσα να θεωρεί κανείς πως μπορεί να τεθεί θέμα επί της αρχής του νομοσχεδίου; Όταν όλοι μας έχουμε πανθομολογήσει στις μέχρι σήμερα συζητήσεις μεταξύ μας ότι αυτό που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο είναι ακριβώς αυτό που ζητήσαμε εμείς με τις δικές μας αποφάσεις;
Μιλάω στον πυρήνα του νομοσχεδίου γιατί όσον αφορά τα επιμέρους θέματα λειτουργικής και οργανωτικής βελτίωσης, έχουμε διατυπώσει ως ΚΕΔΚΕ παρατηρήσεις, από τις οποίες αρκετές έχουν ενσωματωθεί και αρκετές ακόμα μπορούν να ενσωματωθούν, γιατί τώρα ξεκίνησε το επίσημο στάδιο της διαβούλευσης.
Υπάρχει κανείς σε αυτήν την αίθουσα ή από τα μέλη της Επιτροπής, που θα μπορούσε ενδεχομένως να αρνηθεί ότι βασικές διατάξεις αυτού του νομοσχεδίου έχουν τον πυρήνα της συμφωνίας όσον αφορά το βασικό περιεχόμενό τους από την ΚΕΔΚΕ και τα μέλη της Επιτροπής, με τις κατευθύνσεις που πήραν από το Διοικητικό Συμβούλιο; Ασφαλώς όχι. Γιατί η θεσμική διατύπωση, η θεσμική διαμόρφωση, εγκολπώνει ακριβώς αυτά τα οποία είχαμε ζητήσει. Έχουμε διατυπώσει και επαναλαμβάνω για δεύτερη φορά, απόψεις οι οποίες είναι βελτιωτικές παρεμβάσεις, αλλά αυτό είναι δευτερεύον και όχι κυρίαρχο θέμα.
Μπορεί το στοιχείο της χωροταξίας, της χωροθέτησης, να αποτελέσει μείζον θέμα για να πει κανείς ότι η υπόθεση του Καλλικράτη μπορεί να μείνει πίσω; Μπορεί να υπαναχωρήσει όσον αφορά την βασική στόχευση που είναι η ψήφιση του νομοσχεδίου και η εφαρμογή από 1/1/2011; Ασφαλώς όχι. Και αν κρίνουμε τα σημεία που έχουν σχέση με τη χωροταξία, που έχουμε εντοπίσει από τις μεταξύ μας εσωτερικές συνεννοήσεις που έχουμε κάνει, τις παραταξιακές, τις θεσμικές ή αυτά που αναφέρθηκαν στην πρόσφατη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης την Παρασκευή, τότε έχουμε έναν κίνδυνο. Να διαπιστώσουμε ενδεχομένως, ότι τα προβλήματα αυτά, δεν στοιχειοθετούν καν περιεχόμενο συζήτησης με την κυβέρνηση όσον αφορά τη χωροταξία, γιατί δεν αντικρούουν τη γενικευμένη αρχή εφαρμογής των κριτηρίων, όπως τα εξειδίκευσε η Κυβέρνηση. Τα κριτήρια που ανακοινώθηκαν, έχουν πρόβλημα όσον αφορά την γενική τους εφαρμογή; Δηλαδή , ο πληθυσμός του ορίου των 25.000 κατοίκων στα μητροπολιτικά συγκροτήματα, έχει παραβιαστεί; ΟΧΙ.
Ειλικρινά, θα ήθελα από τον Πρόεδρο ή από συναδέλφους, να ακούσω κάποιο παράδειγμα ενός Δήμου στα μητροπολιτικά συγκροτήματα που είναι κάτω από 25.000, όπως επίσης θα ήθελα να ακούσω κάποιο παράδειγμα ενός Δήμου στην περιφερειακή χώρα που συνενώθηκαν μεταξύ τους και είναι κάτω από το όριο των 12.000 κατοίκων.
Όπως επίσης θα ήθελα να ακούσω και αυτό έχει ενδιαφέρον γιατί αυτή είναι η δική μας υποχρέωση, να δούμε εφόσον ο γενικός κανόνας των κριτηρίων φαλκιδεύεται ή αναιρείται.
Θα ήθελα λοιπόν να γνωρίζω και να γνωρίζουμε εάν το κριτήριο της ορεινότητας προσκρούει στο βασικό κριτήριο που έχει η ΕΣΥΕ με τα στοιχεία της, γιατί αυτό είναι το αντικειμενικό κριτήριο, όχι η προσλαμβάνουσα που μπορεί να έχει κανείς από εμάς, που διαμορφώνει και δημιουργεί πρόβλημα. Αυτό ναι, να το εντοπίσουμε και να το συζητήσουμε.
Εάν όμως, αγαπητοί συνάδελφοι, αυτή η υπόθεση μπορεί να αποτελέσει πρόσχημα για να ανακαλύψουμε μαζί με τα επιμέρους, τα ελάσσονα ζητήματα, στοιχεία διαφωνίας και να βγούμε και να πούμε ότι η Αυτοδιοίκηση διαφωνεί με τη φιλοσοφία του Καλλικράτη, οποιεσδήποτε αφετηρίες και αν έχει αυτή η πολιτική τακτική, εμάς θα μας βρει απόλυτα αντιμέτωπους. Και όταν λέω εμείς, το ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ και όλοι όσοι παλέψαμε και εγγυούμαστε αυτήν την προσπάθεια, θα τραβήξουμε το δρόμο μόνοι μας. Το έχουμε ξανά κάνει και σε άλλες περιόδους κρίσιμες για την Αυτοδιοίκηση και δικαιωθήκαμε από τις υπερψηφίσεις των σχετικών νόμων και από την εξέλιξη την οποία πήραν αυτοί στη φάση της εφαρμογής.
Η δική μας λοιπόν πρόταση είναι ότι σήμερα δεν τίθεται θέμα ψηφοφορίας επί της αρχής του νομοσχεδίου. Εάν τεθεί, εμείς δεν θα νομιμοποιήσουμε αυτή τη διαδικασία.
Αν θεωρήσουμε όμως ότι αυτά που λέγαμε ήταν απολύτως ειλικρινή και η στόχευσή μας είναι να πάμε σε αποκέντρωση της εξουσίας, σε ενδυνάμωση των Τοπικών Αυτοδιοικήσεων, σε ενδυνάμωση των τοπικών Αρχών, τότε ναι, συμφωνούμε ότι το σχέδιο Καλλικράτης είναι μια αφετηρία, είναι η έναρξη, δεν είναι η κατάκτηση του στόχου.
Μέχρι σήμερα το ποσοστό των χρημάτων που αξιοποιούσαν οι Τοπικές Αυτοδιοικήσεις Α’ και Β’ Βαθμού, μόνο με τις λειτουργικές και τις εσωτερικές επενδυτικές τους δαπάνες, ήταν της τάξης του 2,5 με 2,6% του ΑΕΠ. Με το σχέδιο Καλλικράτης το αντίστοιχο ποσό κοντεύει να φτάσει γύρω στο 3-3,1% του ποσοστού του ΑΕΠ.
Δεν είναι λοιπόν με όλο αυτό τον όγκο των αρμοδιοτήτων που πραγματικά παίρνουμε και ορισμένοι τις έχουν χαρακτηρίσει σαν υπερβολικές, τερατώδης ή αβάσταχτη η ανάληψη άσκησης αρμοδιοτήτων από τις τοπικές Αρχές σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες και τις ανεπτυγμένες χώρες και σωστά δεν είναι, γιατί δεν είμαστε σε θέση από πλευράς λειτουργικής και οργανωτικής ετοιμότητας να αναλάβουμε τέτοιες ευθύνες από την 1/1/2011.
Εάν όμως δείτε το άρθρο 96 του νομοσχεδίου, που είναι ο βασικός πυρήνας αυτής της μεταρρύθμισης όσον αφορά τη βασική του φιλοσοφία, θα δείτε ότι παγιωμένη πρόθεση του νομοθέτη είναι να δώσει μεγάλη ώθηση στην ανάληψη αρμοδιοτήτων από πλευράς των τοπικών Αρχών και να εγκαθιδρύσει επιτέλους Τοπική Αυτοδιοίκηση υποστατής δυνατότητας και στη δική μας την πατρίδα.
Λέω λοιπόν ότι στο ερώτημα ή τώρα ή βλέπουμε με τις βελτιώσεις ή στα διλήμματα και ερωτήματα, αν θα γίνει και πότε ο Καλλικράτης, η δική μας η απάντηση είναι εδώ και τώρα και όποιος θέλει συστρατεύεται και ακολουθεί.
Εμείς θα είμαστε παρόντες και θα αγωνιστούμε για την ενδυνάμωση των θεσμών τοπικής δημοκρατίας, για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του κράτους και της διοίκησης, για να αποκτήσει μεγαλύτερη δυνατότητα ο λαός μας στη συνδιαμόρφωση των αποφάσεων που τον αφορούν και για να παρέχονται ποιοτικές υπηρεσίες στους δημότες μας με το ελάχιστο δυνατό κόστος.
Ευχαριστώ πολύ.