διεκδικεί το 35% της έκτασης
του δήμου Κηρέως
Στις 30/5/09 η εταιρεία με την επωνυμία «ΒΙΟΜΑΓΝ ΑΕ» του ομίλου ΓΕΚΤΕΡΝΑ ζήτησε την γνώμη του Δ.Σ. Κηρέως για Μελέτη ΠεριβαλλοντικώνΕπιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) για μεταλλευτικές γεωτρήσεις σε έκταση 45τετραγωνικών χλμ. Μια έκταση που αντιστοιχεί στο 35% της συνολικήςεκτάσεως του δήμου Κηρέως που είναι 129 τετραγωνικά χλμ.
Η άδεια μεταλλευτικής έρευνας αυτή είναι σημαντική γιατί με τηνέγκριση της η ΒΙΟΜΑΓΝ ΑΕ θα αποκτήσει ουσιαστικά μεταλλειοκτησία στηνπεριοχή.
Αν οι γεωτρήσεις αποβούν θετικές, η περιοχή τότε θαμετατραπεί σε Οριστική Παραχώρηση Μεταλλείου (Ο.Π.) στην ΒΙΟΜΑΓΝ ΑΕ,με μια απλή συνήθως τυπική απόφαση του Νομάρχη. Η ΟριστικήΠαραχώρηση είναι για 100 χρόνια και ισοδυναμεί με τίτλο ιδιοκτησίας.Μέσα σε αυτήν την έκταση θα απαγορεύεται οποιαδήποτε άλληδραστηριότητα χωρίς την έγκριση της ΒΙΟΜΑΓΝ ΑΕ και του ΥπουργείουΑνάπτυξης. Να σημειώσουμε ότι η περιοχή αυτή μπορεί να παραμένειδεσμευμένη έως ότου ο ιδιοκτήτης της Παραχώρησης υποβάλει Μ.Π.Ε.για να αρχίσει την εκμετάλλευση (την εξόρυξη).
Η αίτηση αυτή είναι σημαντική γιατί σύμφωνα με το άρθρο 10 του ν.274/1976 αν επί μια τριετία δεν έχει γίνει εκμετάλλευση τηςπαραχώρησης μεταλλείου «ο μεταλλειοκτήτης κηρύσσεται έκπτωτος από τωνδικαιωμάτων μεταλλειοκτησίας εκτός εάν κατά την τριετίαν ταύτην ομεταλλειοκτήτης διενήργησε μεταλλευτικάς ερεύνας διά δαπάνηςαντιστοιχούσης εις ποσόν δραχμών διακοσίων χιλιάδων (200.000) ανάτετραγωνικόν χιλιόμετρον εντός του χώρου του μεταλλείου».
Η ΒΙΟΜΑΓΝ πρέπει να έχει χάσει τα δικαιώματα μεταλειοκτησίας στην περιοχήγιατί δεν έχει γίνει εκμετάλλευση των μεταλλείων ούτε μεταλλευτικέςέρευνες για 10 χρόνια τώρα.
Οι εξερευνητικές γεωτρήσεις αυτές υποπίπτουν στη κατηγορία Α(υποκατηγορία 2) δραστηριοτήτων του ν. 3010 / 2002 και σύμφωνα μετο νόμο «λόγω της φύσης, του μεγέθους ή της έκτασής τους είναι πιθανόνα προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον» (ΥΑ 15393/2332 ΦΕΚ1022 5/8/2002).
Για τις δραστηριότητες αυτής της κατηγορίας με τηνέγκριση περιβαλλοντικών όρων «εκτός από τους γενικούς όρους και τιςπροδιαγραφές» επιβάλλονται κατά περίπτωση και «ειδικοί όροι καιπεριορισμοί για την προστασία του περιβάλλοντος» (άρθρο 1 του ν. 3010/ 2002 ).
Για την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων απαιτείται υποβολή ΜελέτηςΠεριβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η έγκριση γίνεται με κοινή απόφαση τουΥπουργού ΠΕΧΩΔΕ και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού.
ΤοΝομαρχιακό Συμβούλιο και οι σχετικοί οργανισμοί εφαρμογής τουρυθμιστικού σχεδίου έχουν γνωμοδοτικό ρόλο (ν. 3010 / 2002).
Σύμφωνα με τον ν. 3010 / 2002 κατά την περιβαλλοντική αξιολόγησηλαμβάνονται υπόψη ανάμεσα στα άλλα και τα παρακάτω:
α) Οι γενικές και ειδικές κατευθύνσεις της χωροταξικής πολιτικής, πουπροκύπτουν από εγκεκριμένα χωροταξικά, ρυθμιστικά και πολεοδομικάσχέδια
β) Η περιβαλλοντική ευαισθησία της περιοχής, που ενδέχεται να θιγείαπό το έργο ή τη δραστηριότητα.
Με βάση τα παραπάνω ζητούμε ληφθούν υπόψη όπως προβλέπει η νομοθεσίαοι παρακάτω ιδιαιτερότητες για την περιοχή:
1. Χωροταξικές ρυθμίσεις για την περιοχή
Στο Ειδικό Χωροταξικό πλαίσιο για τον Τουρισμό οι παράκτιες περιοχέςτης Β. Εύβοιας μέχρι του υψομέτρου των 200 μ. και μέχρι 5 χλμ από τηνακτή καθώς και ο πεδινός ή ημιορεινός χώρος της Εύβοιας έχουνχαρακτηριστεί σαν «περιοχές τουριστικού ενδιαφέροντος με δυνατότηταανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού»
Το Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για την Βιομηχανία επισημαίνει ότι θαπρέπει να ληφθεί υπόψη από το σχεδιασμό και ή παρουσία των κλάδων τηςεξόρυξης στο Μαντούδι. Διαπιστώνεται όμως ότι στις παράκτιες περιοχέςτης βόρειας Εύβοιας τίθεται ζήτημα σύγκρουσης χρήσεων γης μεταξύβιομηχανίας και τουρισμού και οτι είναι αναγκαίος ο λεπτομερήςσχεδιασμός των χρήσεων.
Το δε Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξηςαναγνωρίζει ότι η μεταλλευτική δραστηριότητα δεν πρέπει να παίρνειμεγαλύτερη προτεραιότητα από τις άλλες οικονομικές δραστηριότητεςκαι ότι η μεταλλευτική δραστηριότητα πρέπει να είναι συμβατή τόσο μετην προστασία του περιβάλλοντος όσο και την άσκηση τουριστικών ήάλλων δραστηριοτήτων.
2. Περιβαλλοντική ευαισθησία της περιοχής
Ένα μέρος της περιοχής για τις γεωτρήσεις είναι χαρακτηρισμένο σανΣημαντική Ζώνη για τα Πουλιά (με κωδικό GR110) από την ΟρνιθολογικήΕταιρεία και χρειάζεται ειδική προστασία.
Ένα άλλο κομμάτι της περιοχής για γεωτρήσεις ανήκει στη περιοχή του«Επιστημονικού Κατάλογου» του ΥΠΕΧΩΔΕ με κωδικό GR2420003. ΗGR2420003 περιλαμβάνει μέρη από το Όρος Καντήλι, την κοιλάδα του Προκοπίου και το δέλτα του ποταμού Kηρέα και η οικολογική τηςσημασία και ευαισθησια είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη από τοερευνητικό πρόγραμμα LIFE.
Πολλά από τα είδη χλωρίδας και πανίδας πουκατεγράφησαν για αυτή την περιοχή είναι σπάνια ή υπό εξαφάνιση καιπροστατεύονται από προεδρικό διάταγμα 67/81, τη σύμβαση της Βόννης,και τη συνθήκη της Βέρνης.
Μια διαφορετική μελέτη αξιολόγησης από τηνΝομαρχία Ευβοίας τον Φεβρουάριο του 2002 επιβεβαιώνει επίσης τηνοικολογική και αισθητική αξία της παραπάνω περιοχής και το δυναμικότης για οικο-τουριστική ανάπτυξη. Η μελέτη αυτή προτείνει τονχαρακτηρισμό της κομματιών της περιοχής αυτής σαν «ΠεριοχέςΠροστασίας της Φυσης», «Προστατευμένα Τοπία» και «περιοχές Οικοανάπτυξης».
Επίσης στη περιοχή υπάρχουν συστάδες μαυρόπευκων πουχαρακτηρίζεται από την ΕΕ σαν οικότοπος προτεραιότητας (προστατεύονταιαπό την εξορυκτική βιομηχανία) και μοναδικοί γεωσχηματισμοί(φαράγγια, χαράδρες κτλ).
3. Προστασία των δασών και δασικών εκτάσεων
Η σχετική νομοθεσία (άρθρο 45 &1 του Ν. 998/1979 ) προβλέπει ότι «Στα δάση και τις δασικές εκτάσεις, περί των οποίων το άρθρον 117 & 3του Συντάγματος, ουδεμία επιτρέπεται επέμβαση», με εξαίρεση ταδημόσια έργα υποδομής τα στρατιωτικά έργα.
Η διεξαγωγή των μεταλλευτικών γεωτρήσεων πρέπει να είναι «ιδιαιτέρασυμφέρουσα διά την εθνική οικονομία».
Ο ίδιος νόμος προβλέπει ότι οι έρευνες με γεωτρήσεις επιτρέπονται(αρθρ. 57 &1 του Ν. 998/1979 ), μετά από έγκριση του νομάρχη καιγνωμοδότηση του νομαρχιακού συμβουλίου δασών και εφ' όσον η διεξαγωγήαυτών θεωρείται «ιδιαιτέρως συμφέρουσαν διά την εθνικήν οικονομίαν».
Θα πρέπει να προσδιοριστεί και ποσοτικοποιηθεί σε ευρώ το ακριβέςμέγεθος του συμφέροντος για την εθνική οικονομία σε αυτή την περίπτωσηγιατί δεν είναι προφανές.
Ο όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν δραστηριοποιείται στην μεταλλευτική βιομηχανίακαι η νεκρό-αναστημένη «ΒΙΟΜΑΓΝ ΑΕ» του ομίλου ειναι μόνο στα χαρτιά μεταλλευτική εταιρεία αφού στην πράξη δεν εξορύσσει τίποτα και δενδιαθέτει πουθενά στην επικράτεια άμεσα χρησιμοποιήσιμες καιχρησιμοποιούμενες μεταλλευτικές εγκαταστάσεις.
Να σημειώσουμε ότιεταιρεία με την επωνυμία ΒΙΟΜΑΓΝ ΑΕ δεν έχει δημοσιεύσει ισολογισμό(όπως απαιτεί ο νομός για τις ΑΕ) για πάνω από 10 χρόνια Η χορήγησητέτοιων άδειων σε μια τέτοια εταιρεία μπορεί να αποβεί «ιδιαίτερα»ασύμφορη για την εθνική και την τοπική οικονομία..
Η εταιρεία η οποία δεν φαίνεται να διαθέτει τον απαιτούμενο χρήσιμο εξοπλισμό, επαρκέςπροσωπικό, τεχνογνωσία και χρήσιμες εγκαταστάσεις για την εκμετάλλευσηενός τέτοιου δικαιώματος, πιθανόν να αποσκοπεί μόνο στη κερδοσκοπικήεκμετάλλευση της μεταλλειοχρησίας μέσω μεταπωλήσεων, εκμισθώσεων ήάλλου είδους συναλλαγών.
Κάτι τέτοιο θα αποτελέσει εμπόδιο στηνμελλοντική εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου από εταιρείες πουδραστηριοποιούνται στο χώρο.
Περιορισμοί για την προστασία των δασών
Η απόφαση έγκρισης για τέτοιες γεωτρήσεις σύμφωνα με τον Ν. 998/1979 μπορεί:
(1) να θέτει περιορισμούς «ως προς την έρευναν εντός δασών καιδασικών εκτάσεων με ιδιαίτερον αισθητικό και οικολογικό ενδιαφέρον ήτα οποία ασκούν προστατευτική επίδραση στα εδάφη και τα υπόγειαύδατα (όπως και αυτά εντός λεκανών απορροής χειμάρρων, αι υπερκείμεναπόλεων, χωρίων ή οικισμών, κλπ).
(2) να καθορίζει συγχρόνως και τις υποχρεώσεις του ερευνητού γιατην προστασία του δασικού περιβάλλοντος και την αποκατάσταση τουτοπίου και της δασικής βλαστήσεως μετά το πέρας της έρευνας καθώς και
(3) τις υποχρεώσεις του σε περίπτωση εκμετάλλευσης της έκτασης.
ΤΙ ΖΗΤΑΕΙ Ο KIREAS.ORG
Με βάση τα παραπάνω ο kireas.org ζητά δημόσια από όλους τουςεμπλεκομένους φορείς στην αδειοδοτική διαδικασία τα παρακάτω:
1. Να εφαρμοστούν οι διατάξεις του άρθρου 20 &3 του ν.274/1976.δεδομενου ότι η ΒΙΟΜΑΓΝ ΑΕ δεν έχει εκπληρώσει τις συμβατικέςδεσμεύσεις για την αποκατάσταση περιβάλλοντος από παλαιότερεςεκμεταλλεύσεις
2. Να περιοριστεί η έκταση των γεωτρήσεων δεδομένου ότι η εταιρείαδεν είναι εν ενεργεία μεταλλευτική εταιρεία (με την έννοια ότι δενλειτουργεί μεταλλεία πουθενά) και η παραχώρηση του δικαιώματος«μεταλλειοχρησίας» σε μια τόσο μεγάλη έκταση είναι γκιλοτίνα σεεναλλακτικές μορφές οικονομικής δραστηριότητας και ανάπτυξης
3. Να γίνει σεβαστό το άρθρο 21 & β του Μεταλλευτικου Κώδικα (ΦΕΚ277/Α/5-10-73) που προβλέπει σαν ανώτατο όριο του για το χώρο έρευναςτα δέκα (10) τετραγωνικά χιλιόμετρα. Σε καμιά περίπτωση η έκταση στηνάδεια γεωτρήσεων δεν θα πρέπει σωρευτικά να υπερβεί τα 10 τετραγωνικάχιλιόμετρα (η 10.000 στρεμματα).
4. Να γίνουν σεβαστές οι ρυθμίσεις των ειδικών χωροταξικών σχεδίων καινα μην δοθούν άδειες σε παράκτιες εκτάσεις μέχρι και 5 χλμ από τηνθάλασσα που προορίζονται για τουριστική ανάπτυξη (όπως προβλέπει τοχωροταξικό για τον τουρισμό για την Β. Εύβοια).
5. Να εξαιρεθούν από την άδεια:
α) η Σημαντική Ζώνη για τα Πουλιάστο Όρος Κανδήλι με κωδικό GR110,
β) η περιοχή με κωδικό GR2420003(στον «Επιστημονικό Κατάλογο» του ΥΠΕΧΩΔΕ) που περιλαμβάνει μέρη απότο Όρος Καντήλι, την κοιλάδα του Προκοπίου και το δέλτα του ποταμούKηρέα όπως προβλέπει ο Ν. 998/1979 και γ)οι οικότοποι κοινοτικήςπροτεραιότητας όπως απαιτεί ο νομός και η οδηγία για τα ενδιαιτήματα(συστάδες μαυρόπευκου, κλπ)
6. Να προστατευτεί ο υδροφορέας της περιοχής, τα υδατο-ρέματα και ταδάση ή δασικές εκτάσεις που ασκούν προστατευτική επίδραση στα εδάφηκαι τα υπόγεια ύδατα και να μην δοθεί άδεια ερευνών σε τέτοιεςπεριοχές
7. Να τηρηθεί το άρθρο 1 του ν. 3010 / 2002 και «εκτός από τουςγενικούς όρους και τις προδιαγραφές» να τεθούν και «ειδικοί όροι καιπεριορισμοί για την προστασία του περιβάλλοντος».
9. Κάθε ζημία που θα προκληθεί στο δάσος ή τις δασικές εκτάσεις απότην έρευνα με γεωτρήσεις να αποκατασταθεί όπως προβλέπει το άρθρο 47& 4 του Ν. 998/1979 .
Σύλλογος Περιβάλλον και Πολιτισμός
του Δήμου Κηρέως Kireas.org
