ΟΜΙΛΙΑ Γ.Γ Κ.Κ.Ε.
Κας Α. ΠΑΠΑΡΗΓΑ
ΕΤΗΣΙΟ ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΕΔΚΕ
18 Ιανουαρίου 2010 - ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ
Επιτρέψτε μου στον χρόνο που υπάρχει στην διάθεσή μας – και δεν πρέπει να γίνει κατάχρηση χρόνου – να εξηγήσω εκ μέρους του ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ γιατί έχουμε ήδη εκφράσει την αντίθεσή μας με την Διοικητική Μεταρρύθμιση ή την νέα αρχιτεκτονική όπως λέγεται με το όνομα Καλλικράτης και βρίσκεται στην ίδια κατεύθυνση της αντίθεσής μας με τον Καποδίστρια, ξεκαθαρίζοντας το εξής πράγμα. Σε καμία περίπτωση δεν υπερασπιζόμαστε την διοικητική δομή που υπάρχει, δεν υπερασπιζόμαστε την υπάρχουσα κατάσταση και δεν θέλουμε τα πράγματα να μείνουν ως έχουν. Πρέπει να κοιτάξουμε προς τα εμπρός.
Δεύτερον, δεν μας φοβίζουν καθόλου τα γεωγραφικά όρια και αν θέλετε, δεν πρόκειται να συμβάλλουμε στο να πυροδοτηθούν ανώφελες αντιδράσεις που έχουν σχέση με τον αριθμό των Δήμων και τα γεωγραφικά όρια, εκτός πια αν υπάρχει πολύ μεγάλη αυθαιρεσία και πολύ δικαιολογημένη τοπική αντίδραση, αλλά το ..............
πρόβλημά μας δεν είναι αυτό και θέλω να σας θυμίσω το εξής πράγμα: μήπως μεγάλη αλλαγή δεν έγινε στην δεκαετία του ’90, όταν οι 5.500 Δήμοι και οι Κοινότητες έγιναν 1.100 συν κάποιες Κοινότητες που κρίθηκε αναγκαίο να μείνουν για ιστορικούς λόγους μόνες τους; Μεγάλη αλλαγή. Είχαμε αποκέντρωση; Είχαμε περιφερειακή ανάπτυξη με φορέα την Τοπική Αυτοδιοίκηση; Είχαμε δραστική ικανοποίηση των τοπικών κοινωνικών αναγκών ή των τοπικών υποδομών, με βάση τα πολύχρονα διαμορφωμένα αιτήματα; Εμείς λέμε όχι. Παρά το γεγονός ότι υπήρχαν και Κοινοτικά Προγράμματα και δόθηκαν και Κοινοτικά ποσά. Οπωσδήποτε, ένας από τους παράγοντες είναι το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις ποτέ δεν απέδωσαν μέσα από τον κρατικό προϋπολογισμό αυτά που υπόσχονταν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ενώ και το χειρότερο, έχουν συσσωρευτεί τεράστια χρέη από φόρους που εισπράττει το κράτος, οι κυβερνήσεις, για λογαριασμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και δεν αποδίδονται. Αυτό πρόκειται για ανοικτή κατάχρηση, διότι έχουν εισπραχθεί. Είναι κατάχρηση και δεν υπάρχει πουθενά μία λίστα που λέει: κύριοι, θα αποδώσουμε όλα αυτά, σε 1-2 χρόνια. Ένας λοιπόν παράγοντας ήταν και ο οικονομικός.
Όμως να μου επιτρέψετε, διατηρώντας βεβαίως την υποχρέωσή μας να διεκδικήσουμε όσα χρωστούνται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση να δοθούν, επιτρέψτε μου να σας πω ότι δεν είναι μόνο το οικονομικό ζήτημα, διότι δεν μπορεί να υπάρξει αποδεσμευμένη από το κράτος και από την εκάστοτε κυβέρνηση, τοπική περιφερειακή πολιτική αποδεσμευμένη στους βασικούς άξονες και στην ουσία. Δεν είναι δυνατόν. Εμείς τουλάχιστον δεν πιστεύουμε και νομίζουμε ότι αυτό ταιριάζει και στις δικές σας εμπειρίες, ότι υπάρχει μία Κεντρική Διοίκηση και μία Τοπική Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, ανεξάρτητα πόσους βαθμούς έχει αυτή τον αριθμό και τα γεωγραφικά όρια. Εμείς θεωρούμε το κράτος είναι ενιαίο είτε έχει συγκεντρωτικούς μηχανισμούς, είτε έχει πολλούς περιφερειακούς και μάλιστα τώρα, με την μείωση των Δήμων και με τις 13 Περιφέρειες, θα είναι περίπου 370, δεν ξέρω, αντίθετα έχουμε ενίσχυση του κράτους και ενίσχυση ακριβώς των τοπικών μηχανισμών μέσα στο σύνολο της πανελλαδικής ενιαίας κρατικής διοίκησης.
Άλλωστε για αυτό γίνεται και ο Καποδίστριας 2 που ονομάστηκε Καλλικράτης και γίνεται ακριβώς για λόγους πολιτικούς ουσιαστικούς. Είναι φανερό ότι δεν μπορεί να αποδεσμεύσουμε παραδείγματος χάρη το πρόγραμμα σταθερότητας και ανάπτυξης, όπως λέγεται, τα χαρακτηριστικά του, από τις αλλαγές που έρχονται στον Καλλικράτη και μάλιστα, παρά το γεγονός ότι το πρόγραμμα σταθερότητας είναι σύγχρονο λόγω κρίσης, στην πραγματικότητα εναρμονίζεται πλήρως με αυτή τη λεγόμενη Διοικητική Μεταρρύθμιση.
Θα σας αναφέρω μία φράση που υπάρχει στο σχέδιο διαβούλευσης της κυβέρνησης, στο κείμενο διαβούλευσης, στον Καλλικράτη. Λέει: η ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση κατατάσσεται στις τελευταίες σειρές των ευρωπαϊκών Τοπικών Αυτοδιοικήσεων από άποψη ποσοστού συμμετοχής των ιδίων εσόδων στα συνολικά τους έσοδα. Η ενίσχυση της αποδοτικότητας των τοπικών εσόδων, αναμένεται να δημιουργήσει αφενός μεν περισσότερα έσοδα στους ΟΤΑ, αφετέρου δε μεγαλύτερη ευελιξία και σταθερότητα στα αντίστοιχα μακροοικονομικά μεγέθη. Σε άλλο σημείο λέει: επιδιώκεται ο εμπλουτισμός των πόρων της Αυτοδιοίκησης και η σύνδεσή τους με τον ΦΠΑ, καθώς και με τον φόρο ακίνητης περιουσίας.
Μία συνέπεια λοιπόν, η φορολογική αφαίμαξη. Ο ΦΠΑ είναι έμμεσος φόρος, είναι από τους πιο αντιλαϊκούς φόρους και ο φόρος ακίνητης περιουσίας, όσο και αν είναι αναλογικός ανάμεσα στην μικρή και μεγάλη περιουσία, πού θα οδηγήσει τους νέους Δήμους και τις νέες Περιφέρειες. Αυτοί οι Δήμοι και αυτές οι Περιφέρειες, κυρίως οι Δήμοι, που στην περιοχή τους έχουν, ας το πούμε, πολυάριθμη πλουτοκρατία, με μεγάλη ακίνητη περιουσία και ακριβή, Δήμοι οι οποίοι είναι σε περιοχές με φιλέτα, θα έχουν μεγαλύτερα έσοδα από τους Δήμους που είναι σε περιοχές με λιγότερα φιλέτα και μην μου πείτε ότι τα φιλέτα είναι παντού. Η Αττική έχει τα μεγαλύτερα φιλέτα. Η Χαλκιδική, η Θεσσαλονίκη και τα λοιπά. Ορισμένοι ορεινοί όγκοι είναι φιλέτα. Παραλίες, είναι φιλέτα. Μα δεν θα είναι όλοι οι Δήμοι παραλιακοί. Επομένως, να μία πλευρά. Εντάσσεται μέσα στην λαϊκή αφαίμαξη και αυτό το πιστεύουμε απολύτως.
Δεύτερο ζήτημα: αποκέντρωση δεν θέλετε εσείς οι κομμουνιστές; Αρμοδιότητες να έχει η Τοπική Αυτοδιοίκηση; Ότι και αν είναι, η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι αιρετή, κάτι καλύτερο από το κράτος και από την κυβέρνηση. Καταρχήν η αιρετότητα, για εμάς, δεν καθορίζει την λαϊκότητα, αλλά ας το αφήσουμε αυτό, είναι άλλου είδους συζήτηση. Αρμοδιότητες και με πόρους θα προσθέσετε εσείς, είμαι βέβαιη, στο συνέδριό σας. Εμείς βεβαίως ζητάμε πόρους για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ανάλογα με την ευθύνη και τις αρμοδιότητες που έχει. Όμως θεωρούμε ότι υπάρχουν αρμοδιότητες που δεν μπορεί να τις έχει αυτοτελώς η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Άλλο η συμμετοχή της, η ουσιαστική συμμετοχή της ή ο έλεγχος που πρέπει να ασκεί και δεν πρέπει να είναι μόνο τοπικοαυτοδιοικητικός, πρέπει να είναι κοινωνικός, λαϊκός, εργατικός, εν πάση περιπτώσει ο έλεγχος στην υλοποίηση κοινωνικών προγραμμάτων.
Είμαστε ριζικά αντίθετοι στο να περάσουν οι αρμοδιότητες που έχουν σχέση με την παιδεία και την υγεία στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, διότι εδώ οδηγεί στον κατακερματισμό, στον τοπικισμό και το κυριότερο, χάνεται ο και τυπικά υπάρχων ενιαίος χαρακτήρας της παιδείας και της υγείας ενιαίος δεν υπάρχει, είναι κατά κλάδο, κατά τομέα, δημόσιος, ιδιωτικός, αγρότες, αυτοαπασχολούμενοι, αλλά θα κατακερματιστεί και θα σπάσει ο ενιαίος χαρακτήρας των παροχών υγείας ακόμα και κατά κλάδο ή κατά κοινωνικό στρώμα και θα εξαρτηθεί από τους τοπικούς φόρους, από τις τοπικές οικονομικές δυνατότητες και επιπλέον, αυτός ο κατακερματισμός, αυτή μάλλον η αποκέντρωση, θα οδηγήσει στην δημιουργία αυτόνομων μονάδων παιδείας και υγείας και αυτό έχει συμβεί στην Μεγάλη Βρετανία, το αγγλοσαξονικό μοντέλο, στην Γαλλία και αλλού, όπου πια αξιολογούνται με κριτήριο επιχειρηματικό: έσοδα – έξοδα και θα ζήσουμε αυτό που ζει η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και άλλες χώρες της Δυτικής Ευρώπης, πολύ περισσότερο οι Ηνωμένες Πολιτείες, σχολικές μονάδες να κλείνουν γιατί δεν έχουν πελατεία, έτσι θα πάνε τα πράγματα και αυτά που λέμε δεν είναι πράγματα τα οποία είναι ακραία. Θα ξεκινήσει μαλακά το πράγμα, αργά, έτσι πάντα ξεκινάει, λίγο-λίγο και όταν θα συνειδητοποιήσετε και εσείς είτε είσαστε εσείς εκλεγμένοι είτε όποιοι άλλοι, αυτές τις συνέπειες, θα είναι αρκετά αργά.
Παραδείγματος χάρη, η δια βίου μάθηση του Υπουργείου Παιδείας της σημερινής κυβέρνησης, αλλά και ανάλογοι προβληματισμοί υπήρχαν και στην προηγούμενη, ίσως πιο καλυμμένοι στην προηγούμενη, εδώ τώρα είναι πιο απελευθερωμένοι, οδηγεί στην διαφοροποίηση των αναλυτικών προγραμμάτων διδασκαλίας κατά σχολείο και κατά περιοχή. Είμαστε ριζικά αντίθετοι. Ενιαία μόρφωση πρέπει να έχουν τα παιδιά των μεγάλων πόλεων, των μεσαίων πόλεων, των αστικών, των ημιαστικών, των αγροτικών κέντρων. Ενιαία μόρφωση, διότι από εκεί και πέρα όταν καταργηθεί έστω και το ενιαίο βιβλίο και αρχίζουμε και λέμε ότι άλλα μαθήματα θα κάνουν τα παιδιά των ορεινών όγκων, άλλα τα παιδιά των νησιών, άλλα τα παιδιά της Αθήνας, άλλα τα παιδιά του Πειραιά και της περιφέρειας, λόγω τοπικότητας. Τα ζητήματα της ανάπτυξης και των δικαιωμάτων των εργαζομένων, δεν μπορεί να υπόκεινται στην τοπικότητα και πολύ περισσότερο ξέρουμε ότι δεν συμβαδίζει η δημιουργία θέσεων εργασίας με την τοπικότητα. Ένα ζήτημα αυτό.
Δεύτερο, η πρωτοβάθμια φροντίδα, με βάση τα σχέδια που υπάρχουν. Μάλλον, η πολιτική που έχει υλοποιηθεί, τα καινούργια σχέδια που υπάρχουν και εν μέρη ορισμένα προγράμματα που υλοποιεί η ίδια η Τοπική Αυτοδιοίκηση, η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας που, αν θέλετε, έχει ακόμα μεγαλύτερη σημασία και από την νοσοκομειακή. Όχι ότι την υποτιμάμε, αλλά η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας απευθύνεται σε όλους ως πρόληψη και πρόνοια, ενώ η νοσοκομειακή Β΄ και Γ΄ βαθμού απευθύνεται στους ήδη ασθενείς, χωρίς να σημαίνει ότι κάνουμε σκόντο, απλώς θέλουμε να δώσουμε την έμφαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Ποια θα είναι αυτή η πρώτη βαθμίδα και τι λόγο μπορεί να έχει η Τοπική Αυτοδιοίκηση; Στις επαγγελματικές ασθένειες; Στην εξειδίκευση στα ζητήματα της μητρότητας, της τρίτης ηλικίας, τους εφήβους; Άλλο πράγμα η Τοπική Αυτοδιοίκηση να έχει λόγο πώς υλοποιούνται αυτά τα προγράμματα, να συγκεντρώνει τα προβλήματα, να έχει ουσιαστικό λόγο, άλλο να συμμετέχει σε αυτό το ζήτημα και άλλο να πάρει την ευθύνη. Ξεκαθαρίζοντας το εξής πράγμα: πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας έτσι όπως δρομολογείται στην ευθύνη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σημαίνει το εξής πράγμα, σημαίνει δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου όπου μπαίνουν μέσα οι δημόσιες δομές, οι ιδιωτικές δομές – οι οποίες ιδιωτικές δομές σήμερα είναι επιχειρηματικές – αλλά και οι ατομικές ιδιωτικές δομές των ελευθεροεπαγγελματιών και εκεί γίνεται αγοραπωλησία υπηρεσιών υγείας.
Είμαστε ριζικά αντίθετοι, δεν θέλω να σας κλέψω τον χρόνο. Ριζικά αντίθετοι και στην παιδεία, στο να καθορίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση το περιεχόμενο των αναλυτικών προγραμμάτων, άλλο ορισμένα ζητήματα κτιριακά και πάλι όχι με συνθήκες επιχειρηματικότητας. Στην παιδεία, στην υγεία, στον αθλητισμό και στον πολιτισμό, θα μπουν πιο αποφασιστικά τα επιχειρηματικά κεφάλαια, με κόστος και στο περιεχόμενο και στην τσέπη των εργαζομένων.
Τελικά γιατί γίνεται αυτή η αλλαγή στην διοικητική δομή; Δεχόμαστε ότι είναι απολύτως αναγκαία. Αναγκαία για να υλοποιηθεί καλύτερα η κεντρική πολιτική και η πανευρωπαϊκή πολιτική. Είναι καθαρό: οι επιχειρηματίες που έχουν στα χέρια τους το ΕΣΠΑ, έχουν στα χέρια τους τα τραπεζικά δάνεια, είτε των ελληνικών τραπεζών είτε της Ευρωπαϊκής Τράπεζας, που έχουν στη θέση τους έκτακτα κονδύλια λόγω κρίσης και τα λοιπά, ενδιαφέρονται να παρέμβουν στην Περιφέρεια, επιλεκτικά βεβαίως ανάλογα, όχι που υπάρχουν οι κοινωνικές ανάγκες αλλά που έχουν ανάγκες αυτοί για την κερδοφορία και για να παρέμβουν και να ελέγξουν την κατάσταση θέλουν μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση και μεγαλύτερη συγκέντρωση πληθυσμού. Όντως οι χίλιοι τόσοι Δήμοι και τόσες Νομαρχίες, μπαίνει ένα εμπόδιο, είτε γιατί είναι πιο ευάλωτοι οι τοπικοί άρχοντες, όπως λέγεται στην λαϊκή πίεση, είτε αν θέλετε γιατί υπάρχουν άλλου τύπου επιλογές ή δεν υπάρχει η σαφής γνώση της γενικής πορείας των πραγμάτων. Μια σειρά λόγοι από πολιτικοί μέχρι και ατομικοί, δεν θέλω να τους αναλύσω.
Αυτό υπηρετεί σήμερα ο Καλλικράτης. Με αυτή την έννοια εμείς, ακριβώς γιατί συμβάλλει στην κατεδάφιση κοινωνικών και λαϊκών δικαιωμάτων. Γιατί παραδίδει πιο βαθιά τομείς που δεν έχουν περάσει στην εκμετάλλευση των ισχυρών επιχειρηματιών και όχι των μικρομεσαίων και των φτωχών αγροτών, για όλους αυτούς τους λόγους είμαστε ριζικά αντίθετοι, βεβαίως έχοντας μία πρόταση, δεν είναι εύκολο να την αναπτύξω εδώ, για μια διοικητική δομή η οποία βεβαίως είναι ενταγμένη σε έναν διαφορετικό δρόμο ανάπτυξης και αν θέλετε, το χαρακτηριστικό της είναι ο έλεγχος από τα κάτω προς τα πάνω και που βασίζεται στο γεγονός πως ότι παράγει αυτός ο λαός και ότι μας έχει δώσει η φύση, πρέπει να ανήκει στον λαό.
Επιτρέψτε μου να κάνω μόνο ένα σχόλιο για το εκλογικό σύστημα. Εμείς παραμένουμε υπέρ της απλής αναλογικής παντού, από τα Σωματεία μέχρι τις Εθνικές Εκλογές και βεβαίως και τις Τοπικές Εκλογές και γιατί, αν θέλετε, να μην μελετηθεί και η δική μας πρόταση; Εκλέγονται τα Δημοτικά Συμβούλια και τα Περιφερειακά με απλή αναλογική και ο Δήμαρχος και ο Περιφερειάρχης εκλέγεται έμμεσα, μέσα από τα Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια. Γιατί δηλαδή πρέπει να είναι τόσο προσωποκεντρική η Τοπική Αυτοδιοίκηση; Αν θέλετε, πολύ εύκολα μπορεί να τον αλλάξει και τον Δήμαρχο, να βγει ένας άλλος, αν για διάφορους λόγους δεν πετύχει. Γιατί δηλαδή να έχουμε αυτό το ανθρωποκεντρικό;
Από τη μια μεριά δηλαδή μιλάμε για αποκέντρωση, για κοντά στον λαό και από την άλλη να αναπαράγουμε ένα σύστημα, κατά τη γνώμη μας, εντελώς ξεπερασμένο. Το σύστημα των προσωπικοτήτων, των διασημοτήτων και τα λοιπά. Ζούμε μια εποχή βεβαίως που καλλιεργεί αυτή την εικόνα του προσώπου, που το αποδεσμεύει και το αφυδατώνει από την πολιτική του θέση και από την πολιτική του ένταξη ή την κοινωνική του ένταξη. Δεν είναι πάντα η κομματική ένταξη που μπορεί να παίζει έναν ρόλο σε ορισμένους χώρους. Γιατί λοιπόν δεν πρέπει να ανεβάσουμε την συλλογικότητα στην ευθύνη και την ατομικότητα βεβαίως, γιατί υπάρχει πάντα και η ατομικότητα ευθύνης στην υλοποίησή της. Εμείς επιμένουμε και σε αυτή την αξία του εκλογικού συστήματος, που αν θέλετε μας γλιτώνει και από κάτι που κατατρέχει και το σύγχρονο πολιτικό σύστημα, αυτό το star system, την ατομική φιλοδοξία, το κυνήγι των μέσων ενημέρωσης για να γίνεις γνωστός, για να επιβληθείς.
Η συλλογικότητα ήταν, είναι και παραμένει πολύ μεγάλη αξία, δύσκολη καμιά φορά σε εμάς που έχουμε συνηθίσει να εμφανιζόμαστε σαν προσωπικότητες, αλλά τουλάχιστον αν όλα τα άλλα δεν μπορεί να γίνουν, ας κάνουμε αυτό το πραγματικά προοδευτικό βήμα να γλιτώσουμε από το προσωποκεντρικό, έστω διοικητικό σύστημα.
Ευχαριστώ.
