05 Απριλίου 2009

ΧΥΤΑ ΝΟΤΙΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

ΣΤΗΝ ΝΟΤΙΑ ΕΥΒΟΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΒΑΤΕΙ
ΣΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ
Ο ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ


Η περιοχή της Κεντρικής και Νότιας Εύβοιας που άλλοτε αποτελούσε την επαρχία Καρυστίας έχει συγκροτηθεί ως ενιαία διαχειριστική ενότητα με βάση τον Περιφερειακό Σχεδιασμό για την διαχείριση των Στερεών Αποβλήτων.
Η ενότητα αυτή είναι και η μοναδική που έμεινε πίσω στην οργάνωση της διαχείρισης των απορριμμάτων δεδομένου ότι στις άλλες δύο διαχειριστικές ενότητες της Εύβοιας (Κεντρική και Βόρεια) λειτουργούν ήδη οι ΧΥΤΑ της Χαλκίδας και της Ιστιαίας.
Μέχρι πριν δύο χρόνια η υπόθεση της ενιαίας διαχείρισης των απορριμμάτων είχε αναληφθεί από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση η οποία από τα μέσα της δεκαετίας του ΄90 είχε αναθέσει τις διαχειριστικές μελέτες σύμφωνα με τις οποίες στην Νότια Εύβοια είχε προσδιοριστεί ως κατάλληλος χώρος για την κατασκευή του ΧΥΤΑ η περιοχή «Καθούμενο» των Ζάρκων.
Καμία όμως εξέλιξη δεν υπήρξε σε αυτή την υπόθεση πέραν από την διατρανωθείσα αντίθεση τοπικών παραγόντων της τότε Κοινότητας Ζαράκων.
Εν συνεχεία μετά το 2003 και ενώ είχε θεσμοθετηθεί ήδη ο Περιφερειακός Σχεδιασμός η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, λόγω της έλλειψης του προβλεπόμενου φορέα διαχείρισης, αναζήτησε νέα λύση και ανέθεσε σχετική μελέτη η οποία κατέληξε στην προέγκριση χωροθέτησης του ΧΥΤΑ πλησίον του οικισμού Γαβαλάς του Δήμου Ταμυναίων.
Η αντίδραση των κατοίκων των γύρω χωριών (Γαβαλάς, Άγιος Γεώργιος) και η οπισθοχώρηση του Δήμου Ταμυναίων, οδήγησε στην εγκατάλειψη αυτής της πρότασης.
Τότε, αρχές του 2007, σε ημερίδα που διοργανώσαμε, είχαμε καλέσει όλους τους Δημάρχους της Νότιας Εύβοιας στο Αυλωνάρι και επιδιώξαμε να ξεκινήσει ένας διάλογος ενημέρωσης των δημοτών μας περί του τι είναι ΧΥΤΑ και ποια είναι η σύγχρονη διαδικασία διαχείρισης των απορριμμάτων.
Η συζήτηση εκείνη υπήρξε έντονη με τις διαμαρτυρίες πολλών κατοίκων του Γαβαλά.
Υπήρξε πάντως και χρήσιμη γιατί για πρώτη και δυστυχώς μοναδική φορά έως σήμερα τέθηκε σε δημόσια συζήτηση το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων στην περιοχή μας.
Τα όσα διαδραματίστηκαν στην Ημερίδα είναι αποκαλυπτικά για το επίπεδο σκέψης και συμπεριφοράς των πολιτικών παραγόντων της Εύβοιας και εν προκειμένω των τοπικών «Αρχών».


Προσωπικά διαπίστωσα ότι:
Αυτοί που είχαν αναλάβει την πρωτοβουλία να δώσουν λύσεις αναθέτοντας μελέτες ή υπογράφοντας τις σχετικές Αποφάσεις δεν ήταν σε θέση να τις υπερασπίσουν. Λες και δεν ήθελαν να αγγίξουν αυτό το τόσο σοβαρό πρόβλημα. Ή δεν μπορούσαν.
Οι μεν και οι δε, δηλαδή Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και Περιφέρεια «ένιψαν τας χείρας τους» ενώ οι Δήμαρχοι, άλλοι χάρηκαν που θα πάρουν «την καυτή πατάτα» και άλλοι χάρηκαν που «έφυγε από τα χέρια τους».
Υπήρξε ασφαλώς και κάποιος ο οποίος επιχείρησε σε αυτό το πεδίο να δώσει βορρά στο εξαγριωμένο πλήθος τους συναδέλφους του για να μην γίνει συζήτηση, να μην ενημερωθεί ο κόσμος, να μην λυθεί το πρόβλημα.
Εμείς αναλάβαμε την πρωτοβουλία να καλέσουμε τους Δημάρχους στο Αυλωνάρι σε σύσκεψη στο Δημαρχείο, αναλάβαμε την ευθύνη για την εκπόνηση της οικονομοτεχνικής μελέτης και την συγκρότηση του Συνδέσμου Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Απορριμμάτων Νότιας Εύβοιας.
Από τον Φεβρουάριο του 2007 έως τον Οκτώβριο του ίδιου έτους τόσο εγώ όσο και οι συνεργάτες μου αφιερώσαμε πολύ χρόνο για να συσταθεί και να λειτουργήσει ο Σύνδεσμος, για να αποκτήσει θεσμική οντότητα.
Το κάναμε με διάθεση να συμβάλλουμε στην λύση ενός από τα σημαντικότερα προβλήματα του τόπου μας. Είμαστε ικανοποιημένοι από αυτό γιατί εάν δεν αναλαμβάναμε την ευθύνη σήμερα δεν θα είχαμε ούτε τον Σύνδεσμο.
Μετά την άρνηση της Δημάρχου Ταμυναίων να αποδεχθεί την κατασκευή του ΧΥΤΑ στην θέση “Γαβαλάς “ κρίθηκε προτιμότερο, για να μη χάσουμε χρόνο, να συμφωνήσουμε στην δεύτερη θέση, δηλαδή στην θέση «Μακού» του Δήμου Στυρέων.
Αυτός εξάλλου είναι ο λόγος για τον οποίο ορίσαμε την Δήμαρχο Στυρέων ως Πρόεδρο του Συνδέσμου.
Η επιλογή μας να γίνει ο ΧΥΤΑ στην θέση αυτή ήταν καταρχήν δικαιολογημένη από το γεγονός ότι η πρόταση αυτή ήταν κοινής αποδοχής στον Δήμο Στυρέων, δεν υπήρχε άλλη άμεση λύση αφού η Τρίτη θέση μπαίνει σε όλες τις μελέτες ως θέση εξέτασης ενώ είναι παντελώς ακατάλληλη ευρισκόμενη σε απόσταση 500 μέτρων από το Βυζαντινό Ναό της Αγίας Θέκλης.
Αυτό δείχνει και την σοβαρότητα των μελετών. Από άποψη οικονομοτεχνική η λύση αυτή δεν συμφέρει τους κατοίκους της Κεντρικής Εύβοιας διότι θα πληρώνουν πολλά χρήματα για την μεταφορά των απορριμμάτων στα Στύρα.
Ο τρόπος όμως με τον οποίο χειριστήκαμε Νομαρχία, Περιφέρεια και Δήμοι το θέμα έως εκείνη την στιγμή δεν επέτρεπε ορθολογική διαδικασία επιλογής.
Μετά την έκδοση της Συστατικής Πράξης του Συνδέσμου και αφού παρήλθαν μερικοί μήνες άπρακτοι, αρχές του 2008 ο Σύνδεσμος συγκροτεί σε σώμα το Διοικητικό του Συμβούλιο, συντάσσει προυπολογισμό και ξεκινά να λειτουργεί.
Αυτή την εντύπωση είχαμε. Εκλέγεται και η Εκτελεστική Επιτροπή αποτελούμενη από την Δήμαρχο Στυρέων ως Πρόεδρο, τον Δήμαρχο Κύμης ως Αντιπρόεδρο και τον Δήμαρχο Μαρμαρίου ως μέλος.
Το Διοικητικό Συμβούλιο με εισήγηση της Εκτελεστικής διόρισε Τεχνικό Σύμβουλο, υποδείχθηκε μάλιστα νέος μελετητής για να εκπονήσει νέες μελέτες.
Κάποια άλλη στιγμή ήρθε μία μελέτη σκοπιμότητας για την θέση «Μάκου» η οποία μάλιστα είχε αξία κυρίως για επικοινωνιακή προώθηση του προβλήματος.
Το όλο θέμα παρουσιάζεται ίσως ως αντιδικία μεταξύ των όμορων Δημάρχων ( Στυρέων και Μαρμαρίου), των κτηνοτρόφων, των Εταιριών Αιολικής Ενέργειας κ.ο.κ..Η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση της διαχειριστικής μας ενότητας αποδεικνύεται παντελώς ανέτοιμη να λύσει ένα πρόβλημα που είναι αποκλειστικά δικό της και οποίο στο μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης Ελλάδας το έχουν λύσει.
Από την ευθύνη αυτή δεν μπορεί να εξαιρεθεί κανένας μας.Με βάση τον σχεδιασμό που είχε γίνει στις αρχές του 2008 αλλά και το γεγονός ότι από την 1η Ιανουαρίου 2009 μπορεί να έλθουν βαριά πρόστιμα στους Δήμους μας το ελάχιστο που έπρεπε να γίνει έως το τέλος του 2008 ήταν η έγκριση των μελετών και η χρηματοδότηση του έργου το οποίο έπρεπε αυτές τις ημέρες να είχε αρχίσει να κατασκευάζεται.
Σήμερα δεν έχει γίνει τίποτε από αυτά αφού ο Δήμος Στυρέων δεν έχει εγκρίνει την κατασκευή του ΧΥΤΑ στην θέση που όλα τα Δημοτικά Συμβούλια της Νότιας Εύβοιας έχουν αποφασίσει. Χάθηκε ένας πολύτιμος χρόνος. Είμαστε πάλι στο μηδέν.
Τουλάχιστον είμαστε εκεί που είχαμε μείνει στις αρχές του 2007.
Στην Ημερίδα στο Αυλωνάρι.
Μετά από όλα αυτά, στην συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου που έγινε πριν λίγες εβδομάδες, έθεσα ως όριο την 30η Απριλίου 2009 για να καταλήξει ο Δήμος Στυρέων που θα γίνει ο ΧΥΤΥ. Αυτό έγινε αποδεκτό από όλους.
Θέτοντας το θέμα κατά την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας στο Αυλωνάρι μας ενημέρωσε ότι έως τον Μάιο θα υπάρξει λύση.Σε κάθε περίπτωση το πρόβλημα είναι σοβαρό.
Οφείλουμε όλοι οι Δήμαρχοι και ο Κοινοτάρχης της Νότιας Εύβοιας να ανακτήσουμε την στοιχειώδη ευθύνη.
Μέχρι έως πριν δύο χρόνια νομίζαμε αφελώς ότι είχαμε την πολυτέλεια να αποδίδουμε ευθύνες σε όλους τους άλλους.
Τώρα δεν την έχουμε.
Πρέπει να καθίσουμε και να δούμε τα πράγματα από την Αρχή. Να βρεθεί λύση άμεσα, λύση με κριτήρια που θα λαμβάνουν υπόψη τόσο την αναγκαία κεντρικότητα του ΧΥΤΥ, όσο και τα οικονομική επιβάρυνση των χρηστών.
Να κοιτάξουμε για την καλύτερη λύση.
Κάθε Δήμος (εξαιρουμένων ίσως των άκρων) πρέπει να υποδείξει έως δύο θέσεις.
Επιστημονική Επιτροπή Κύρους εντός δύο μηνών να τις αξιολογήσει και να καταλήξει στις τρεις πρώτες τις οποίες θα συμπεριλάβει η μελέτη.
Αυτή η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί έως το τέλος Ιουνίου.
Μας μένει στη συνέχεια πολύ λίγος χρόνος αλλά δεν έχουμε άλλη επιλογή.
Όσο για το πολιτικό κόστος που ενόψει των επικείμενων Δημοτικών Εκλογών (Νοέμβρης του 2010) είναι προφανές ότι φοβίζει, οφείλουμε να το αναλάβουμε ακόμη και αν χρειαστεί «οι τολμηροί» να «θυσιαστούν».
Οι πολίτες και η Εύβοια το Αξίζουν.


ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ
ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΑΥΛΩΝΟΣ